نحوه قلاویز کاری بدین صورت است که از یک قلاویز برای ایجاد رزوه و سوراخی که روی فلز حفر شده، استفاده می کنند. رزوه زدن یک سوراخ بسیار راحت و آسان است؛ اما باید این کار را به درستی انجام داد تا رزوه در سوراخ یکنواخت و ثابت بماند.

نحوه قلاویز کاری

نحوه قلاویز کاری

برای قلاویزکاری ابتدا مته و قلاویز با پیچ و مهره مناسب و یکسان را انتخاب می کنیم. برای اطمینان بیشتر در هنگام سوراخ کردن بهتر است فلز مورد نظر ثابت باشد و از مته های مناسب استفاده کنیم. قلاویزی که متناسب با سوراخ است را در دسته گردان قرار می دهیم، سپس فک های اطراف قلاویز را محکم می کنیم تا ثابت شود. دسته گردان را می چرخانیم تا سوراخ به قلاویز پیچ شود. در ادامه دسته را در جهت عقربه های ساعت چرخانده تا رزوه در سوراخ ایجاد گردد. با چرخش های صاف، بدون وارد کردن فشار، رزوه ایجاد می شود. در ادامه دسته T را در جهت خلاف عقربه های ساعت می چرخانیم تا قلاویز جدا گردد. این عمل را آنقدر ادامه می دهیم تا از سمت دیگر سوراخ، قلاویز خارج شود.

کاربرد قلاویز در صنعت

از کاربردهای اصلی قلاویز کاری در صنعت می توان به اتصال یا پیچ کردن دو قطعه به هم اشاره کرد. در صنایع ماشین آلات برای اتصال سطحی و موقتی دو قطعه به کرات از قلاویزکاری استفاده می شود. برای ایجاد جای پیچ می توان از روش رزوه زنی برای ایجاد سوراخ مورد نظر استفاده کرد که با این سوراخ های دندانه دار عمل باز و بسته شدن پیچ و سطوح به آسانی انجام می شود.
از دیگر کاربردهای قلاویز کاری در صنعت می توان به تولید قالبهای صنعتی، ساخت ابزارهای خاص با دقت بالا، تعمیر و نگهداری دستگاه های صنعتی، تولید پروفیل های مختلف روی سطوح استوانه ای، تراش دنده های پیچ روی سطوح فلزی، چوبی و پلاستیکی، تولید قطعات با دقت بالا و کمترین خطای ابعاد اشاره کرد که این کار سبب افزایش استحکام، دقت و عمر قطعات مورد نظر می گردد.

آموزش کار با قلاویز دستی

قلاویز دستی دارای یک پخ در ابتدای طول رزوه خود می باشد که به دندانه های برش اولیه اجازه می دهد تا در طول کار برش های عمیقی ایجاد شود. از فواید این کار می توان به کاهش نیروی مصرف شده افراد هنگام قلاویز کاری، سایش کمتر ابزار و تراز نمودن ابزار در سوراخ کاری اشاره نمود. قلاویز دستی دارای سری سه تایی به نام های پیش رو، میان رو و پس رو است.

  • پیش رو: این مدل را با پخ بسیار کم عمق برای شروع قلاویز کاری استفاده می کنند. این سری ها دارای چند دندانه برش اولیه کم عمق بوده که نیروی مورد نیاز برای چرخاندن را کاهش داده و سبب می شود قلاویز کاری به آسانی صورت گیرد.
  • میان رو: قلاویز دومی با پخ عمیق تر بوده که 3 تا 5 رزوه اول آن کامل نیست به همین دلیل برای ایجاد رزوه به نیروی بیشتری برای چرخش نیاز است.
  • پس رو: قلاویز با دنده های برش کامل بوده که تا انتهای یک سوراخ کور را نیز رزوه می کند. این قلاویز ها پخ اولیه نداشته و در آخرین مرحله قلاویز کاری دستی مورد استفاده قرار می گیرند.

برای قلاویزکاری از دسته قلاویز که برای بستن قلاویز، داخل سوراخ فرستادن و هدایت کردن آن است، استفاده می شود. ابتدا دسته را باز کرده، قلاویز را بر آن سوار می کنیم، بعد از بسته شدن با هدایت کردن آن روی سوراخ مورد نظر قلاویز کاری انجام می شود.

آموزش کار با قلاویز ماشینی

روش کار با قلاویز ماشینی برخلاف نوع دستی در یک مرحله صورت می گیرد. در این مدل با استفاده از یک مته قلاویز که دنده های مخروطی شکل بر روی سطح آن ایجاد شده، رزوه زدن روی قطعه کامل می گردد. فرایند قلاویز کاری ماشینی بر روی دستگاه تراش انجام شده که به آن دنده زنی  داخلی یا پیچ تراشی نیز می گویند. در این روش، مته قلاویز روی مته مرغک دستگاه برش بسته شده که با روشن کردن دستگاه تراش، مته به داخل سوراخ قطعه حرکت می کند و قلاویز کاری تا سوراخ کامل قطعه انجام می شود.

نکات مهم قلاویز کاری

نکات مهمی که در روش کار با قلاویز باید رعایت کرد عبارتند از:

  • قلاویز ها را باید هر چند وقت یکبار در جهت خلاف حرکت چرخاند تا براده های قلاویز کاری زیاد نشوند.
  • در هنگام قلاویز کاری نباید نیروی زیادی به آن وارد کرد؛ زیرا فشار بیش از حد سبب شکستن قلاویز یا ناصاف شدن رزوه ها می گردد.
  • در زمان رزوه کردن قطعات فولادی، قبل از شروع کار بهتر است قلاویزها را روغن کاری نمود. برای قطعات آلومینیومی از نفت استفاده گردد اما برای رزوه کردن قطعات چدنی و برنجی نیازی به نفت و روغن کاری نیست.
  • اگر قلاویز در هنگام کار شکست، برای خارج کردن قلاویز شکسته بهتر است از تجهیزاتی که برای این کار وجود، استفاده کرد. ابزار مورد نظر در شیار قلاویز گیر کرده و به آرامی قطعه شکسته شده را خارج می کند.

انتخاب مته برای قلاویز کاری

انتخاب مته برای قلاویز کاری از نظر اندازه اهمیت بسیاری دارد؛ زیرا قبل از شروع قلاویزکاری باید قطعه مورد نظر را سوراخ نمود. اگر قطر سوراخ ایجاد شده کوچک باشد سبب گیر کردن قلاویز در داخل شده و احتمال شکستن آن افزایش می یابد؛ همچنین اگر سایز سوراخ ایجاد شده بزرگ باشد سبب کامل نشدن دندانه های پیچ در داخل کار شده که موجب لق شدن پیچ و مهره می گردد.

جمع بندی

قلاویز کاری فرایند کاربردی و مهمی بوده که در صنایع مختلف کاربرد دارد. با آموزش کار با قلاویز و آشنایی کامل با اصول و نکات نحوه قلاویز کاری می توان این عمل را به درستی انجام داد. قلاویز کاری دستی در سه مرحله، ایجاد سوراخ با قطر مناسب در قطعه، استفاده از قلاویز پیش رو، میان رو و پس رو برای ایجاد عمق مناسب در رزوه انجام می شود که این اعمال در قلاویز کاری ماشینی در یک مرحله صورت می گیرد.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *